Kontrola legalności

 

Kontrole legalności o których słyszymy w mediach odbywają się dosyć często. Przeprowadzane są przez organy uprawnione czyli Policję i Straż Graniczną. Kary wynikające po takich kontrolach są dotkliwe głównie dla firm. Zawsze za zasoby komputerowe w firmie odpowiada właściciel firmy lub osoby zarządzające daną instytucją. Pracownicy korzystający w firmie z komputerów są najczęściej nieuświadomieni co mogą, a czego nie powinni robić na służbowych komputerach. To oni najczęściej sprawiają najwięcej kłopotów. Ściągają filmy, muzykę i różne programy bez zastanowienia się czy mogą z tego korzystać na terenie firmy/instytucji. Dlatego należy prowadzić odpowiednią edukację pracowników oraz właścicieli firm aby zapobiec ewentualnym konsekwencją.

Dlaczego Policja weszła na kontrolę do firmy?

Zazwyczaj jest kilka przesłanek dlaczego Policja odwiedziła firmę. Najczęstsze przypadki to doniesienia byłych pracowników lub firm konkurencyjnych. Pamiętajmy też ,że nikt w sieci nie jest anonimowy dlatego śledzenie aukcji internetowych, znanych portali społecznościowych wymieniających się plikami i programami to zadania należące do procedur policyjnych. Chronią oni producentów oprogramowania i dzieł muzycznych i filmowych. Patrząc na statystyki Polska nadal zajmuje niechlubne 3 miejsce wśród krajów Unii Europejskiej ,które mają najwięcej piractwa.

Korzystając bezmyślnie z komputera w firmie pamiętajmy, że możemy spowodować nieprzyjemne konsekwencje dla firmy.

 

 

 

W celu zapoznania się z tematyką legalności oprogramowania należy wiedzieć o podstawowych definicjach związanych z ochroną praw autorskich oraz aspektów prawnych zawartych w Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zm.) oraz późniejszymi nowelizacjami. Należy pamiętać o tym ,że na podstawie tej ustawy są wydawane odpowiednie wyroki za piractwo komputerowe i nie tylko. Wszystkie cytowane artykuły ustawy mają odpowiednie odzwierciedlenie w Kodeksie Karnym.

Zapoznajmy się więc z podstawowymi definicjami dotyczącymi praw autorskich:

Utwór - każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. (Art. 1, pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. (Art.1, pkt 4)

W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

 

 

1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);

 

2) plastyczne;

 

3) fotograficzne;

 

4) lutnicze;

 

5) wzornictwa przemysłowego;

 

6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;

 

7) muzyczne i słowno-muzyczne;

 

8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;

 

9) audiowizualne (w tym filmowe).

 

 

 

UWAGA!!! Opublikowane poniżej zapisy, są jedynie fragmentami ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 z późniejszymi zmianami) i jako takie nie służą jako wyznacznik do interpretacji prawa. Pełna treść ustawy jest do pobrania z Internetowego Systemu Aktów Prawnych Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dostępnego pod adresem: http://isip.sejm.gov.pl/

 

 

1. Programy komputerowe podlegają ochronie jak utwory literackie, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

3. Prawa majątkowe do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej.

 

 

2. Nie wymaga zezwolenia uprawnionego:

 

1) sporządzenie kopii zapasowej, jeżeli jest to niezbędne do korzystania z programu komputerowego. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, kopia ta nie może być używana równocześnie z programem komputerowym;

 

 

1. Uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa:

 

1) zaniechania naruszania;

 

2) usunięcia skutków naruszenia;

 

3) naprawienia wyrządzonej szkody:

 

a) na zasadach ogólnych albo

 

b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu;

 

4) wydania uzyskanych korzyści.

 

2. Niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, uprawniony może się domagać:

 

1) jednokrotnego albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd;

 

2) zapłaty przez osobę, która naruszyła autorskie prawa majątkowe, odpowiedniej sumy pieniężnej, nie niższej niż dwukrotna wysokość uprawdopodobnionych korzyści odniesionych przez sprawcę z dokonanego naruszenia, na rzecz Funduszu, o którym mowa w art. 111, gdy naruszenie jest zawinione i zostało dokonane w ramach działalności gospodarczej wykonywanej w cudzym albo we własnym imieniu, choćby na cudzy rachunek.

 

 

1. Kto przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3

 

 

1. Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

 

2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

 

 

1. Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom w celu rozpowszechnienia utrwala lub zwielokrotnia cudzy utwór w wersji oryginalnej lub w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

 

 

1. Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedmiot będący nośnikiem utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu rozpowszechnianego lub zwielokrotnionego bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom nabywa lub pomaga w jego zbyciu albo przedmiot ten przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

 

 

1. Kto wytwarza urządzenia lub ich komponenty przeznaczone do niedozwolonego usuwania lub obchodzenia skutecznych technicznych zabezpieczeń przed odtwarzaniem, przegrywaniem lub zwielokrotnianiem utworów lub przedmiotów praw pokrewnych albo dokonuje obrotu takimi urządzeniami lub ich komponentami, albo reklamuje je w celu sprzedaży lub najmu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

 

2. Kto posiada, przechowuje lub wykorzystuje urządzenia lub ich komponenty, o których mowa w ust. 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.